Files en spits
Files vermijden: 15 tips die echt werken
Helemaal filevrij rijden lukt in Nederland bijna niemand. Maar met een paar vaste gewoonten win je per week al snel een uur terug.
Waarom je niet elke file kunt ontlopen
Nederland heeft een van de drukste wegennetten van Europa. Op werkdagen staan de grote snelwegen rond de Randstad bijna altijd aan hun grens, en dan is één remmende auto genoeg voor een file van kilometers. Je kunt de files dus niet allemaal ontwijken. Wel kun je de kans flink verkleinen dat je erin belandt, en de tijd die je erin verliest beperken.
De tips hieronder zijn ingedeeld in drie groepen: wat je vóór vertrek doet, wat je onderweg doet en wat je structureel kunt veranderen.
Voor je vertrekt
1. Kijk vlak voor vertrek naar de live situatie
Een file die er om kwart over zeven nog niet is, kan er om half acht wel staan. Kijk daarom pas op het moment dat je je jas aantrekt naar de actuele files of de verkeerskaart. Dan zie je ook ongelukken en afsluitingen die net gemeld zijn.
2. Schuif een kwartier met je vertrektijd
De spits is geen muur, maar een golf. Wie om 7.15 uur vertrekt in plaats van 7.45 uur, rijdt vaak nog vóór de grote drukte. Ook een half uur later vertrekken helpt: na ongeveer 9.00 uur zakt de ochtendspits op de meeste wegen snel weg. In de gids over de drukste tijden op de snelweg lees je per dagdeel wat je kunt verwachten.
3. Controleer geplande werkzaamheden
Rijkswaterstaat plant onderhoud vaak in de nacht en in het weekend, maar soms gaat een rijbaan wekenlang dicht. Kijk voor een langere rit altijd even bij wegwerkzaamheden en afsluitingen. Een omleiding die je van tevoren kent, kost minder tijd dan een omleiding die je pas bij de gele borden ziet.
4. Laat je waarschuwen in plaats van zelf te zoeken
Rijd je elke dag dezelfde route? Stel dan een file-alert in. Je krijgt dan alleen een melding als er op jouw traject echt iets aan de hand is, en je hoeft niet elke ochtend zelf de kaart af te speuren.
5. Plan een tweede route
Bedenk voor je vaste rit één alternatief dat je kent, bijvoorbeeld een andere snelweg of een provinciale weg. Met de routeplanner zie je welke meldingen er op beide routes staan. Een alternatief dat je al eens gereden hebt, kies je onderweg veel sneller dan een onbekende weg.
Onderweg
6. Beslis vroeg, niet bij de staart
De beste plek om een file te ontwijken is de afrit vóór de file, niet de afrit waar iedereen al afslaat. Zie je op de matrixborden of in je navigatie dat er verderop stilstand is, neem dan bij twijfel de eerste afrit waar je alternatief begint.
7. Vertrouw niet blind op de snelste route van je navigatie
Navigatie-apps sturen bij een grote file vaak duizenden auto's tegelijk dezelfde kant op. Dan loopt de sluiproute net zo vast, maar zonder vluchtstrook en met verkeerslichten. Kijk dus ook zelf: is de omweg een doorgaande weg, of gaat hij door een dorp?
8. Rijd rustig en houd afstand
Het klinkt tegenstrijdig, maar wie in druk verkeer minder remt, helpt de file voorkomen. Elke harde rem plant zich naar achteren voort en kan uitgroeien tot een spookfile. In hoe ontstaat een file leggen we uit waarom.
9. Gebruik de spitsstrook als die open is
Een open spitsstrook of plusstrook is er om gebruikt te worden. Staat er een snelheid of groene pijl boven de strook, dan mag je erop rijden. Bij een rood kruis niet. Meer daarover in de gids over spitsstroken en plusstroken.
10. Rits bij een versmalling
Bij een rijstrook die eindigt, werkt ritsen aan het eind van de strook het best. Iedereen schuift dan om en om in, en de file blijft korter. Zie ook de gids ritsen.
Structureel minder file
11. Maak afspraken over werktijden
Veel files ontstaan doordat iedereen tegelijk begint. Kun je één of twee dagen per week later beginnen of eerder stoppen, dan scheelt dat op die dagen het meeste.
12. Kies je thuiswerkdagen slim
Werk je deels thuis, kies dan de drukste dagen. Dinsdag en donderdag zijn op veel wegen de zwaarste dagen; vrijdag is in de ochtend vaak rustiger.
13. Combineer auto en ov of fiets
Een P+R-terrein aan de rand van de stad kan de laatste, traagste kilometers schelen. Rond Amsterdam, Utrecht en Den Haag liggen meerdere P+R-locaties bij tram, metro of trein.
14. Houd je auto in orde
Een lege tank of een lekke band op de snelweg kost niet alleen jou tijd. Een stilstaande auto op de rijbaan of vluchtstrook zorgt al snel voor een kijkersfile in beide richtingen. Controleer voor een lange rit je bandenspanning en brandstof of accu.
15. Ken de piekmomenten van het jaar
Na de zomervakantie, in de herfst en op regenachtige dagen staan er duidelijk meer files dan in juli. De week voor Kerst en de vrijdag voor een lang weekend zijn ook berucht. Plan belangrijke afspraken op die momenten met wat extra tijd.
Hoeveel tijd levert het op?
Niemand kan je beloven dat je nooit meer stilstaat. Maar wie de live situatie checkt, een kwartier kan schuiven en een alternatieve route kent, ontloopt een groot deel van de onverwachte files. Juist de onverwachte files, zoals bij een ongeluk, kosten het meeste tijd. Die zie je op File-info zodra NDW ze meldt, ook als ze pas een paar minuten oud zijn.