Verkeersregels op de snelweg
Spitsstrook en plusstrook: wanneer mag je erop rijden?
Op drukke snelwegen gaat in de spits een extra rijstrook open. Handig, maar alleen als je weet wanneer je er wel en niet op mag. Een rood kruis negeren kost je een flinke boete.
Twee soorten extra rijstroken
Op verschillende plekken in Nederland is de weg te smal voor het verkeer in de spits, terwijl een volledige verbreding (nog) niet mogelijk is. Daar heeft Rijkswaterstaat een extra rijstrook aangelegd die alleen opengaat als het druk is. Er zijn twee soorten:
- De spitsstrook ligt aan de rechterkant van de weg. Meestal is het de vluchtstrook, die in de spits als rijstrook wordt gebruikt. Er zijn dan nothavens aangelegd waar je met pech kunt stoppen.
- De plusstrook ligt aan de linkerkant. Hij is vaak gemaakt door de bestaande rijstroken iets smaller te maken en de linkerberm of een deel van de middenberm te gebruiken.
Beide stroken zijn smaller dan een normale rijstrook. Daarom geldt er vaak een lagere maximumsnelheid als ze open zijn.
Hoe weet je of de strook open is?
Boven de spitsstrook of plusstrook hangen signaleringsborden, net als boven de andere rijstroken. Daarop zie je wat er geldt:
- Rood kruis: de strook is dicht. Je mag er niet op rijden.
- Een maximumsnelheid in een rode rand, bijvoorbeeld 100 of 80: de strook is open en dit is de maximumsnelheid.
- Groene pijl: de strook is open. Op de spitsstrook geldt dan meestal de snelheid die op de borden langs de weg staat.
- Leeg bord: kijk naar de borden langs de weg. Staat de strook niet met een open-teken aangegeven, ga er dan niet op rijden.
De borden boven de weg hebben voorrang op wat je verwacht. Ook als het druk is en de strook "normaal" open is, kan hij dicht zijn door een ongeluk, pech of werkzaamheden. Lees meer over de betekenis van de borden in de gids over matrixborden.
Waarom gaat de strook soms niet open?
Een spitsstrook gaat pas open als een weginspecteur of de verkeerscentrale heeft gecontroleerd dat de strook leeg en veilig is. Met camera's wordt gekeken of er geen auto met pech, geen voorwerp en geen hulpdienst op de strook staat. Lukt die controle niet, bijvoorbeeld door storing of bij slecht zicht, dan blijft de strook dicht, ook als het druk is.
Andersom kan een open strook ook plotseling sluiten. Bij een ongeluk of pech op de strook verschijnt het rode kruis, eerst met een pijl die je naar de andere stroken leidt.
Rood kruis negeren: gevaarlijk en duur
Rijden op een strook met een rood kruis is verboden. Dat heeft een goede reden: juist op die strook kan een auto met pech staan, een berger aan het werk zijn of een hulpdienst aankomen. De politie controleert er actief op, ook met camera's. De boete is hoog; het actuele bedrag vind je in de boetebase van het Openbaar Ministerie.
Wordt een strook gesloten terwijl je erop rijdt, verlaat de strook dan zo snel als veilig mogelijk. Geef richting aan en voeg in op de naastgelegen strook.
Pech op de spitsstrook
Krijg je pech terwijl de spitsstrook open is, dan is er geen vluchtstrook. Probeer dan een nothaven te halen. Dat zijn korte inhammen naast de spitsstrook, met een praatpaal of een bord met het telefoonnummer van de verkeerscentrale. Lukt dat niet, zet de auto dan zo ver mogelijk rechts, zet je alarmlichten aan, stap aan de rechterkant uit en ga achter de vangrail staan. Bel daarna direct 112 als je op de rijstrook stilstaat. Meer in de gids pech op de snelweg.
Rijden op een plusstrook
Op een plusstrook rijd je links, dus het is de inhaalstrook. De strook is smaller en de vangrail van de middenberm is dichtbij. Houd je goed aan de maximumsnelheid die boven de strook staat, en houd extra afstand. Wil je naar rechts, kijk dan goed: de stroken zijn smaller en de dode hoek is daardoor lastiger in te schatten.
Waar liggen spitsstroken en plusstroken?
Spitsstroken en plusstroken vind je vooral op drukke trajecten rond de grote steden en tussen de Randstad en het oosten en zuiden van het land. Omdat Rijkswaterstaat steeds meer wegen definitief verbreedt, verdwijnen sommige spitsstroken ook weer. Kijk op File-info bij de wegpagina's, bijvoorbeeld de A2 of de A12, voor de actuele situatie per weg.
Spitsstrook en file-info
Een open spitsstrook geeft meer capaciteit, maar de weg blijft druk. Bij een ongeluk op de spitsstrook ontstaat bovendien snel een file, omdat de strook direct dicht moet. Op de pagina met actuele files zie je zulke meldingen zodra NDW ze doorgeeft.